Nederland en Europa bouwen aan een energiesysteem dat schoner, betrouwbaarder, betaalbaar en toekomstbestendig moet zijn. Dat vraagt niet alleen om meer duurzame opwek, maar ook om nieuwe energie-infrastructuur, andere marktordening, versnelling van projecten, herverdeling van schaarse netcapaciteit, verduurzaming van industrie, nieuwe energiedragers en integratie van elektriciteit, warmte, waterstof, duurzame gassen en opslag en CO₂-infrastructuur.
Inhoud van de leergang
In deze leergang staat het recht van de energietransitie centraal. U krijgt verdiepend inzicht in het Europese en nationale juridische kader waarbinnen overheden, bedrijven, netbeheerders, toezichthouders en projectontwikkelaars moeten opereren. Daarbij is klimaatverandering niet langer het afzonderlijke vertrekpunt van de leergang, maar de juridische en beleidsmatige achtergrond waartegen de energietransitie wordt vormgegeven. Klimaatmaatregelen zoals CO₂-beprijzing (EU ETS), CCS en klimaataansprakelijkheid worden behandeld voor zover zij de transitie sturen, versnellen of juridisch afdwingbaar maken.
De leergang biedt een actueel en verdiepend overzicht van de belangrijkste rechtsgebieden die samenkomen in de energietransitie: energierecht, omgevingsrecht, staatssteunrecht, mededingingsrecht, privaatrecht, aansprakelijkheidsrecht, alle met zowel een nationale als een Europese invalshoek. De nadruk ligt steeds op de juridische vragen die in de praktijk spelen: wie mag sturen op de inrichting van het energiesysteem, wie krijgt toegang tot schaarse infrastructuur, hoe worden energieprojecten juridisch mogelijk gemaakt, welke ruimte bestaat er voor publieke financiering en samenwerking, welke verantwoordelijkheid dragen fossiele en energie-intensieve ondernemingen, en hoe worden nieuwe energiedragers en systeemintegratie juridisch vormgegeven?
Leerdoelen
Na afloop van deze leergang kunt u:
- het Europese en nationale wet- en regelgevingskader voor de energietransitie beter duiden en toepassen;
- de Energiewet plaatsen binnen de bredere ontwikkeling naar een geïntegreerd energiesysteem;
- juridische vraagstukken rond energieprojecten op land analyseren, waaronder vergunningverlening, grondposities, contractering, projectfinanciering en bankability;
- beoordelen welke ruimte bestaat voor publieke sturing via subsidies, staatssteun, PPS-constructies en samenwerking tussen marktpartijen;
- juridische risico’s rond fossiele en energie-intensieve industrie, in het bijzonder klimaataansprakelijkheid en CO₂-beprijzing (EU ETS);
- het juridische kader van offshore energie-infrastructuur, windenergie op zee, interconnectoren en CCS duiden;
- de marktordening en regulering van warmte en waterstof plaatsen binnen de bredere energietransitie;
- systeemintegratie juridisch analyseren, waaronder energieplanning, netcongestie, conversie, opslag, energiehubs en leveringszekerheid;
- beter adviseren over beleidskeuzes, projecten en investeringen binnen de energietransitie.
Programma
De leergang bestaat uit acht bijeenkomsten; verspreid over twee maanden volgt u zeven colleges die worden gegeven door docenten uit de wetenschap en praktijk. Tijdens deze colleges delen zij hun specifieke kennis en ervaring met u. Daarnaast is er één slotbijeenkomst met diploma-uitreiking.
Planning van de leergang
Bekijk de planning 2025 (.pdf) met alle data, onderwerpen en docenten.
De planning voorjaar 2027 wordt binnenkort bekend gemaakt.
Let op: alle genoemde data zijn onder voorbehoud. Na aanmelding ontvangt u per e-mail uiterlijk zes weken voor aanvang van de leergang de meest recente versie van de planning.
Cursusleiding en docenten
Deze leergang staat onder leiding van prof. mr. dr. Marjolein Dieperink, bijzonder hoogleraar ‘Klimaatverandering en Energietransitie’ aan de rechtenfaculteit van de Vrije Universiteit Amsterdam en partner en advocaat bij Norton Rose Fulbright. De docenten zijn afkomstig uit wetenschap, overheid, advocatuur, toezicht en praktijk. Zij behandelen de juridische kaders niet abstract, maar steeds aan de hand van actuele ontwikkelingen, praktijkvoorbeelden en concrete transitieopgaven.
Afsluitende opdracht
De leergang zal worden afgerond met een afsluitende opdracht. De exacte vorm van deze opdracht wordt nog bekend gemaakt.
Diploma
Deelnemers ontvangen het diploma van de leergang als zij tenminste zes van de acht colleges hebben bijgewoond, de afsluitende opdracht hebben gemaakt en deze met een voldoende of beter is beoordeeld.
Hoeveel tijd kost het?
Voor elke bijeenkomst geldt een voorbereidingstijd van 3 tot 4 uur.
Voor de afsluitende opdracht wordt de studiebelasting nog bekend gemaakt.
Meer informatie over deze leergang
Inleiding
Data, kosten en contact
